Thailand telt ongeveer 156 nationale parken, van bergnevelwoud in het noorden tot kalksteeneilanden in de Golf. Het oudste en bekendste is Khao Yai, opgericht in 1962 als eerste nationale park van het land, maar het is één schakel in een netwerk dat twee heel verschillende soorten regenwoud beschermt en dat onder toenemende druk staat.
Khao Yai en andere parken
Khao Yai beslaat ongeveer 2.166 vierkante kilometer op de zuidwestrand van het Khorat-plateau, waar de centrale vlakte overgaat in Isaan. Sinds 2005 is het als deel van het Dong Phayayen-Khao Yai boscomplex UNESCO-werelderfgoed. De hoogste top, Khao Rom, reikt tot 1.351 meter. Het park is vooral bekend om zijn dieren: wilde olifanten, gibbons, makaken, muntjaks, sambarherten, gauren, beren en verschillende soorten hoornvogels leven er, en watervallen als Haew Narok en Haew Suwat trekken bezoekers. In 2019 kwamen er meer dan 1,55 miljoen mensen, een cijfer dat meteen laat zien waar de spanning zit tussen bescherming en toegankelijkheid.
Elders in het land beschermen andere parken heel andere landschappen. Khao Sok in het zuiden, ongeveer 739 vierkante kilometer groot, herbergt oud immergroen regenwoud tussen kalksteenkarst, met het Cheow Lan-meer, een stuwmeer uit 1982 van zo’n 165 vierkante kilometer. Met rond de 3.500 millimeter regen per jaar is het een van de nattere plekken van het land, en er leven olifanten, tapirs, gibbons en de reuzenbloem Rafflesia. In het noorden ligt Doi Inthanon rond de hoogste berg van Thailand, met koel bergnevelwoud en twee stupa’s. In Kanchanaburi, ten westen van Bangkok, trekt Erawan bezoekers met een zeventrapse waterval en smaragdgroene poelen. De vier parken samen laten zien hoe breed het begrip nationaal park hier is, van hoogveenachtig bergbos tot tropisch laaglandwoud.
Twee soorten regenwoud, en de druk erop
Het onderscheid dat achter deze verscheidenheid zit, is dat tussen twee typen regenwoud. Het moessonregenwoud kent een uitgesproken nat en droog seizoen en is deels bladverliezend, semi-deciduous in vakterm: in het droge seizoen laten veel bomen hun blad vallen om vocht te sparen. Dit type domineert in het centrum, noorden en noordoosten, met Khao Yai als voorbeeld. Daartegenover staat het tropisch immergroen regenwoud, dat het hele jaar door gelijkmatig nat is en geen echt droog seizoen kent, waardoor de bomen hun blad houden. Dat vindt men vooral in het natte zuiden, met Khao Sok als voorbeeld. Het verschil is niet alleen botanisch: het bepaalt hoe het bos er in verschillende maanden uitziet en welke dieren en planten er gedijen.
De parken staan onder druk uit meerdere richtingen. Ontbossing knaagt aan de randen, waar landbouw en ontwikkeling het bos terugdringen. Stroperij en illegale houtkap treffen zowel de dieren als het oude hout, met soorten als de olifant en de gaur als kwetsbaarste doelwitten. En het toerisme dat de parken hun inkomsten en bekendheid geeft, brengt met ruim anderhalf miljoen bezoekers in een enkel park ook slijtage, afval en verstoring met zich mee. In Khao Yai komen die drie bedreigingen samen, wat het park tot een graadmeter maakt voor hoe Thailand zijn natuur beheert. De officiële bescherming is er, maar de vraag is telkens of de handhaving de druk bijhoudt.
Het parkenstelsel is daarmee geen aaneengesloten wildernis maar een lappendeken van beschermde stukken in een land dat intensief wordt gebruikt. Dat maakt de grens tussen park en boerenland vaak scherp zichtbaar, en juist die grens is waar de toekomst van het bos wordt beslist.
Aan de rand van Khao Yai eindigt het gesloten kroondak abrupt bij de eerste maisakker, en op die lijn valt af te lezen hoeveel bos een land van 156 parken nog voor zichzelf houdt.
Plan je reis
- Overnachten in Thailand: vergelijk accommodaties ›
- Trein- en bustickets in Thailand: bekijk routes op 12Go ›
- Activiteiten en excursies in Thailand: bekijk op GetYourGuide ›
Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.
Foto’s uit Thailand
Meer foto’s uit Thailand ›Verder in de reisgids Thailand
Alle gidsartikelen ›Introductie en plaatsen
Achtergrond
- Boeddhisme in het dagelijks leven: tempels, monniken en geesthuisjes
- De Thaise keuken per regio: van som tam tot khao soi
- De vier gezichten van Thailand: delta, plateau, bergen en kust
- Het land dat nooit werd gekoloniseerd: Siam tussen de grootmachten
- Klimaat en moesson: waarom timing in Thailand alles bepaalt
Nieuwe verhalen in je mail
Eén bericht bij elke nieuwe aflevering, verder niets.
Waardeer je dit blog?
Een kleine bijdrage helpt om de verhalen te blijven schrijven.