Opuwo en Kaokoland: het land van de Himba

Kaokoland is de uithoek van Namibië, een droog en bergachtig gebied van zo’n vijftigduizend vierkante kilometer in de noordwestelijke punt, tegen de Kunene-rivier die de grens met Angola vormt. Het is een van de minst toegankelijke en dunst bevolkte streken van het land, waar de wegen verslechteren tot diepe zandsporen en waar vierwielaandrijving geen luxe maar noodzaak is. Het bestuurlijke centrum is Opuwo, dat pas in 2000 officieel de status van stad kreeg en functioneert als de enige plek van formaat in de wijde omtrek.

Opuwo als ontmoetingsplek

Opuwo is geen mooie stad. Het is een stoffig wegdorp met een tankstation, een paar supermarkten, een ziekenhuis en banken, en juist daarom belangrijk: het is de plek waar de wereld van de afgelegen veehouders die van het land samenkomt. Op straat lopen Himba-vrouwen met hun in rode oker ingesmeerde huid langs jongeren in spijkerbroek en zakenmensen in overhemd. Het is een ontmoetingspunt waar tradities die elders al lang verdwenen zijn, naast het moderne leven bestaan, soms ongemakkelijk dicht op elkaar.

In dezelfde rij voor de kassa staat een vrouw die haar huid met oker en boomhars inwrijft achter een man die zijn boodschappen met zijn telefoon afrekent.

De Himba, de laatste herdersnomaden

Kaokoland is bovenal bekend als het land van de Himba, een semi-nomadisch herdersvolk van naar schatting vijftigduizend mensen, dat aan beide zijden van de Kunene woont. De Himba stammen af van dezelfde voorouders als de Herero en kwamen eeuwen geleden vanuit Angola het gebied binnen, maar anders dan de Herero hebben ze hun traditionele levenswijze grotendeels behouden. Ze leven van hun kuddes runderen en geiten en trekken met het vee mee op zoek naar weidegrond en water. De vrouwen zijn herkenbaar aan de otjize, het mengsel van rode oker, boter en kruiden waarmee ze huid en haar insmeren, deels tegen de zon, deels als schoonheidsideaal.

Het gebied is voor reizigers tegelijk een bezienswaardigheid en een gevoelige kwestie. De georganiseerde bezoeken aan Himba-dorpen balanceren tussen oprechte uitwisseling en een vorm van toerisme waarbij mensen tot bezienswaardigheid worden gemaakt. Wie Kaokoland intrekt, reist door een van de laatste plekken in zuidelijk Afrika waar een nomadische veecultuur nog functioneert, en doet er goed aan dat met enige terughoudendheid te bekijken.

De Himba zijn geen levend museum maar een volk dat zijn eigen keuzes maakt, en de reiziger is hooguit een passant aan de rand van die keuzes.

Sommige links op deze pagina zijn partnerlinks: boek of koop je via zo’n link, dan verdient Bestemmingonbekend een kleine commissie. Jij betaalt niets extra.